Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Chojnie

ul. Dworcowa 3
74 - 500 Chojna

www.zsp1chojna.pl
zsp1@zsp1chojna.pl

tel./faks 091 414 20 29

PATRONATY - WSPÓŁPRACA

5.11.2018 r. uczestniczyliśmy w wykładzie pt. „Niepodległość – nie tylko Polski – ale i Polaków” dr Marty Cichockiej połączonym z debatą pt. „Czym dla ciebie jest wolność”.

Wykład dr Marty Cichockiej z Uniwersytetu Szczecińskiego

pt. „Niepodległość – nie tylko Polski – ale i Polaków”

połączony z debatą „Czym dla ciebie jest wolność”

 

W dniu 5 listopada 2018 r. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Chojnie, w  ramach projektu „Godność. Wolność. Niepodległość.” Z Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA, odbył się wykład dr Marty Cichockiej z Uniwersytetu Szczecińskiego pt.  „Niepodległość – nie tylko Polski – ale i Polaków” połączony z debatą „Czym dla ciebie jest wolność”. W spotkaniu uczestniczyli: pan Wojciech Konarski – Starosta Gryfiński, pan  Robert Ryss – Redaktor Naczelny „Gazety Chojeńskiej”, pani Teresa Błońska – Kierownik Biblioteki Miejskiej w Chojnie, pani Jolanta Łosowska – wicedyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 w Chojnie, nauczyciele historii z zaprzyjaźnionych szkół oraz uczniowie. Wszystkich obecnych powitała pani wicedyrektor Agnieszka Bylewska.

Pan Rafał Kaliciak, nauczyciel wychowania fizycznego oraz koordynator szkolnego turnieju szczypiorniaka, krótko przypomniał, że oprócz stulecia niepodległości obchodzimy w  bieżącym roku również stulecie polskiej piłki ręcznej – szczypiorniaka. Dyscyplina ta,  wymyślona przez polskich legionistów, wzięła swoją nazwę od miejscowości Szczypiorno, (obecnie dzielnicy Kalisza). Zwycięzcy turnieju – drużyna reprezentująca klasę 1 MZ Branżowej Szkoły I stopnia: Adrian Dopierała, Wiktor Mendyk, Jakub Mazurkiewicz, Jan Jesiółkowski, Hubert Olszowiak oraz Wojciech Ceglarek – otrzymali dyplom oraz  statuetkę.

Dyplomy z rąk pani wicedyrektor Agnieszki Bylewskiej oraz przewodniczącej zespołu odpowiedzialnego za realizację projektu, pani Katarzyny Mickiewicz – Bindas, otrzymali również zwycięzcy konkursów plastycznych. Najlepszy projekt muralu o tematyce niepodległościowej wykonała Kaja Nowak z klasy II b LO.

W szkolnym konkursie plastycznym na plakat wykonany dowolną techniką, przedstawiający postać lub wydarzenie związane z odzyskaniem niepodległości, pierwsze miejsce zdobyli ex  aequo Sara Kierul i Kaja Wąchała z klasy I d LO oraz Kaja Nowak z klasy II b LO. W  konkursie na projekt ilustracji do kalendarza o tematyce niepodległościowej pierwsze miejsce zajęli ex aequo Ryszard Gruszczyński i Jakub Kulik z klasy I TI oraz Aneta Kaczor z  klasy IV TH.

Najbardziej oczekiwaną nagrodą dla wszystkich wymienionych uczniów będzie jednak wycieczka patriotyczna do Warszawy i Sulejówka śladami Niepodległej, która odbędzie się  29 listopada 2018 r.

Głównym punktem programu był wykład dr Marty Cichockiej pt. „Niepodległość – nie tylko Polski – ale i Polaków”. Opowieść o Polsce i Polakach została rozpoczęta stwierdzeniem, że wolność to przede wszystkim odpowiedzialność, którą każdy z nas ponosi za swoje osobiste wybory i czyny.

W naszym narodzie idee wolności i niepodległości były przez wieki bardzo silne, ponieważ jako jedyne państwo na świecie musieliśmy walczyć o swój byt, sąsiadując z dwoma silnymi, agresywnymi państwami – Niemcami i Rosją. Wbrew powszechnemu mniemaniu, Polacy czerpali siłę ducha z czasów demokracji szlacheckiej XIV – XVII wieku. Wtedy nastąpił wzrost Rzeczpospolitej; osiągnęła ona również największy zasięg terytorialny w dziejach. W  XVIII wieku upadek państwa był związany ze złym wykorzystaniem wolności, gdyż dla  magnaterii ważniejsze niż państwo stały się interesy prywatne, a liberum veto zostało użyte na szkodę narodu. Celem przywilejów było wzmacnianie narodu, ale szlachta zbyt późno zrozumiała, że reformy to konieczność rezygnacji z wolności osobistej w celu ratowania państwa. Konstytucja 3 Maja, ograniczająca de facto ich prawa, powstała zbyt późno. Trzeci rozbiór Polski był precedensem w skali świata i Polacy stali się narodem niewolników, ale to równocześnie dzięki złotej wolności szlacheckiej przetrwała w narodzie idea wolności. Nasz naród, poddawany wynarodowieniu, znalazł wiele sposobów na  zachowanie miłości do ojczyzny. Jednym z nich było wychowanie patriotyczne w  rodzinach, głównie przez matki. Kolejnym – szkoła – tajne komplety, filomaci i filareci. Ważną grupą społeczną była również elita intelektualna, która propagowała polskość poprzez  działalność naukową i pisarstwo. Polacy zyskiwali świadomość narodową dzięki dziełom Sienkiewicza, Mickiewicza, Żeromskiego, Słowackiego, Reymonta i wielu innych, tworzonym „ku pokrzepieniu serc”. Idee narodowościowe szerzyli również inni artyści, np.  Matejko czy Chopin.

Jednakże, najbardziej bezpośrednim sposobem walki o wolność była walka w powstaniach. Mimo olbrzymich strat i represji, Polacy pragnęli poczuć się wolnymi – stąd: insurekcja kościuszkowska, Legiony Polskie, powstanie listopadowe, krakowskie, Wiosna Ludów, powstanie styczniowe. Quasi – państwo pod zaborami nie zadowalało Polaków walczących o pełną niepodległość – 123 lata pozostawali bez pełnej wolności, a jednak idee w narodzie nie umarły. Ważna w uzyskaniu pełnej wolości była rola Legionów – gdyby nie one, Państwo Polskie również by powstało, lecz byłoby to państwo małe, słabe, na zawsze zależne od  silnych sąsiadów. Jednakże sukces roku 1918 potrzebował jednej postaci stawianej na  pomnikach. Tą postacią stał się Józef Piłsudski z wielu różnych powodów: był patriotą, męczennikiem w niewoli niemieckiej i rosyjskiej, działaczem ponoszącym odpowiedzialność za swoje czyny, odważnym, konsekwentnym, charyzmatycznym przywódcą, potrafiącym zjednoczyć Polaków oraz wojsko. Pozostali Polacy w tym czasie również „zdali egzamin z patriotyzmu” – wszystkie niezależne ośrodki władzy na terenach polskich, mimo swoich ambicji, intelektu, wykształcenia, opcji politycznych, zrezygnowały z władzy na rzecz Piłsudskiego. Zwykli Polacy również zdawali sobie sprawę z tego, że nie można bać się  wolności, ale trzeba ją „udźwignąć” i z dumą nieść na swoich barkach – w pierwszych demokratycznych wyborach frekwencja wyniosła 80%.

Po wykładzie głos zabrał pan Robert Ryss, poruszając kwestie pańszczyzny, kościoła i wolności osobistej. Do poruszanych kwestii dodał, że ważną pozycją w trakcie dyskusji o wolności powinna być książka Ericha Fromma „Ucieczka od wolności”, z której możemy się dowiedzieć, że ludzie sami pozbawiają się wolności, uciekając przed brzemieniem odpowiedzialności.

Dalsza część debaty dotyczyła warunków niezbędnych do uzyskania wolności. Uczestnicy wspomnieli o szkolnictwie, wolności słowa, wolności wyznania, o prawie – wolność jednego człowieka kończy się na wolności drugiego; o cnocie i moralności, normach społecznych i wychowaniu, gdyż prawo pisane nie reguluje wszystkich sytuacji z życia codziennego oraz  o sile, która pozwala ludziom i narodom walczyć o siebie. Pani doktor dodała stwierdzenie, że: Sprawiedliwość bez mocy jest niczym, a moc bez sprawiedliwości to  przemoc.

Odpowiedź na kolejne pytanie w debacie – jak przekazać wartości wolności i moralności młodym pokoleniom? – brzmiała: wolność to kwestia samorealizacji, moralność zaś – światopoglądu. We wszystkich wartościowych systemach moralnych podstawą jest  niekrzywdzenie drugiego człowieka i to należy przekazywać.

Kolejnym punktem w dyskusji było uleganie opiniom innych osób. Wszyscy zgodzili się  ze  stwierdzeniem, że należy rozpatrywać opinie różnych stron, nie zamykając się jedynie w jednym światopoglądzie, gdyż tylko w ten sposób możemy podejmować świadome, przemyślane, wyważone, samodzielne decyzje. Wadą jest nie tylko uleganie wpływom, ale  również nieprzejmowanie się opiniami innych i „okopywanie się” w jednym miejscu, podczas gdy cała świat wokół nas się zmienia i rozwija. Taki błąd popełniła właśnie pierwsza Rzeczpospolita. Uczestnicy debaty podzielili się swoimi opiniami czym dla nich jest wolność. Niektóre z odpowiedzi to: własny język, własne państwo, możliwość przemieszczania się,  samorealizacja oraz przede wszystkim wolność wyboru, podejmowania samodzielnych decyzji.

Opinie zebranych dotyczące ostatniego pytania debaty – czym się kierować jako patriota – sercem czy rozumem? – były podzielone. Część stwierdziła, że zarówno sercem, jak  i  rozumem, gdyż nie jest tak łatwo oddzielić jedno od drugiego. Nie możemy lekceważyć uczuć, emocji ludzi, gdyż zaprowadzi nas to donikąd. Kierowanie się jedynie, czy głównie, emocjami również nie jest zbyt rozsądne. Ważnym, z punktu widzenia człowieka żyjącego w  tzw. świecie globalnej wioski, jest patriotyzm lokalny. Należy zauważać małe rzeczy wokół nas i nimi się zajmować dla dobra wspólnoty, wyrzekając się czasem własnego interesu. Tylko w ten sposób jesteśmy w stanie stworzyć naprawdę wolne, silne, stabilne, wytrzymałe, solidarne społeczeństwo.

Po debacie nastąpiła część nieoficjalna. Spotkanie przy kawie i ciastku było dla  uczestników doskonałą okazją do wymiany poglądów i opinii oraz do refleksji nad  tak  ważnym i niedocenianym na co dzień zagadnieniem, jakim jest idea wolności w historii naszego narodu oraz współcześnie.

Dziękujemy wszystkim, zwłaszcza pani dr Marcie Cichockiej z Instytutu Historii Uniwersytetu Szczecińskiego, za przybycie oraz podzielenie się swoją wiedzą i wartościowymi spostrzeżeniami.

 

mgr Joanna Gorska – Hamkało

linki

galeria